Oinoxeneia-oinos

Πανέμορφη η αμπελουργική ζώνη της Αιγιάλειας, αλλά και ιδιαίτερα σημαντική.

«…ες φυτείαν αμπέλων εστίν επιτήδεια» έγραφε ο Παυσανίας στα «Αχαϊκά» του για την Αιγιάλεια και τα εδάφη της, ενώ η κατά την Σταυρούλα Κουράκου, επίτιμη πρόεδρο του O.I.V. Παγκόσμιου Οργανισμού Κρασιού, ο αμπελώνας των πλαγιών της Αιγιαλείας «…από εδαφοκλιματολογική άποψη, είναι ένας από τους ωραιότερους του κόσμου, καθώς ανεβαίνει τις μαλακές βορινές πλαγιές και δέχεται τους δροσερούς θαλασσινούς ανέμους που προστατεύουν τους καρπούς από το καλοκαιρινό καύσωνα. Πρόκειται για ένα μοναδικό στον κόσμο αμπελοοινικό βιοκλίμα».

Βασικά χαρακτηριστικά της αμπελουργικής ζώνης:

  • Διαθέτει βορεινή έκθεση, αξιοποιώντας τις βροχές της Δυτικής Ελλάδας, καθώς και το κλίμα του Κορινθιακού.
  • Είναι προστατευμένη από τους ζεστούς αφρικάνικους νοτιάδες του καλοκαιριού, λόγω των ορεινών όγκων στον Νότο της.
  • Έχουν μεγάλο υψόμετρο (500-1050 μέτρα), βασικό στοιχείο για την ποιότητα των προϊόντων.
  • Διαθέτει γόνιμα εδάφη από παλιές γεωλογικές προσχώσεις, με καλή αποστράγγιση λόγω της κλίσης των πλαγιών.
  • Μακραίωνη εμπειρία στην πειθαρχημένη αμπελοκαλλιέργεια και την ποιοτική παραγωγή, λόγω της ιδιαιτερότητας της τοπικής μαύρης σταφίδας.
  • Είναι ένα πανέμορφο τοπίο, χαρακτηριζόμενο ως η Τοσκάνη της Ελλάδας.

Ο αμπελώνας της Αιγιάλειας με τις σπάνιες ιδιότητές του (βορεινός προσανατολισμός, ιδιαίτερο μικροκλίμα, ιδανικό υψόμετρο και κλίση, προστασία από ζεστούς αφρικανικούς νοτιάδες) δημιουργεί πολλούς οίνους ποιότητας, αναγνωρισμένους ως οίνους Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης Π.Γ.Ε. ΠΛΑΓΙΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ. Σχεδόν κάθε χρόνο οι οινοποιοί της περιοχής κατακτούν παγκόσμια σημαντικά βραβεία και πρωτιές.

Ροδίτης

Ο ροδίτης οίνος, εξαιρετικής ποιότητας λευκός οίνος, καταξιωμένος και πολυβραβευμένος διεθνώς, είναι αναγνωρισμένος ως οίνος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης Π.Ο.Π. ΠΑΤΡΑ. Είναι μια ροδόχρωμη ποικιλία αμπέλου (όπως δείχνει και το όνομά του – ροδίτης), από τις πλέον διαδεδομένες και πολυφυτεμένες ποικιλίες στην Ελλάδα και η πιο πολυφυτεμένη στην Πελοπόννησο και ιδιαίτερα στην Αχαΐα, Παρά τη μεγάλη ποσότητα, ο ροδίτης παραμένει δεόντως ανεξερεύνητος, εκεί δε που μεγαλουργεί είναι τα ορεινά αμπελοτόπια, όπως αυτά της ορεινής Αιγιάλειας.

Υπό καλές προϋποθέσεις, δηλαδή σωστή καλλιέργεια, χωρίς υψηλές στρεμματικές αποδόσεις, ο ροδίτης δίνει πολύ καλά και ιδιαίτερα λευκά κρασιά, με ανάλογη σχέση ποιότητας προς τιμή. Απευθύνονται στους ανήσυχους οινόφιλους, που η χαρά τους να ανακαλύπτουν «καλά» κρασιά από ή με ροδίτη (και υπάρχουν αρκετά…) θα είναι σίγουρα μεγάλη. Απευθύνονται όμως και στην καθημερινότητα, ως ευκολόπιοτα κρασιά.

Τα λευκά ξηρά κρασιά από ροδίτη αποτελούν ένα ανεξερεύνητο πεδίο, έχουν εντελώς δικό τους αρωματικό και γευστικό χαρακτήρα και πωλούνται σε πολύ καλές τιμές. Ο σύγχρονα καλλιεργημένος και οινοποιημένος ροδίτης οδηγεί σε κρασιά υψηλής ποιότητας, με καθαρά αρώματα, που θυμίζουν λεμόνι, λεμονανθούς και λευκόσαρκα φρούτα. Στο στόμα έχουν μέτριο όγκο και οξύτητα που δροσίζει. Είναι πολύ ευέλικτα στο τραπέζι, ιδανικά για να συντροφεύουν μετρίως έντονα ορεκτικά, σαλάτες και μάλλον ελαφριά πιάτα με βάση τα λαχανικά, τα ζυμαρικά, το ρύζι, όχι λιπαρά ψάρια, λευκά κρέατα κ.ά.

Όπως πάντα, η επιλογή καλών παραγωγών παίζει ρόλο στην ποιότητα του κρασιού.

Πέραν του Ροδίτη, πολλές είναι οι ντόπιες και ξένες ποικιλίες που καλλιεργούνται στην περιοχή, παράγοντας εκλεκτούς οίνους. Μερικές από αυτές:

Λαγόρθι

Μια «βορειοευρωπαία» στην Ελλάδα… Μια κομψή λευκή ποικιλία, κόντρα στη ραστώνη του ευρωπαϊκού νότου… Τέτοιοι χαρακτηρισμοί ταιριάζουν στο λαγόρθι, αφού είναι μία από τις λίγες, αν όχι η μοναδική ελληνική ποικιλία που τα βάζει ακόμα και με τον «Θεό» Ήλιο της Μεσογείου, τον αψηφά και δίνει φρέσκα, κομψά και λεπτά λευκά ξηρά κρασιά, με κοφτερή οξύτητα, με πεντακάθαρο και εκλεπτυσμένο χαρακτήρα, που θυμίζουν αυτά της βόρειας Ευρώπης.

Τα λευκά κρασιά από λαγόρθι είναι μοναδικά για μεσογειακή χώρα και επιβεβαιώνουν το πολυδύναμο και πολλές φορές απρόβλεπτο του ελληνικού αμπελώνα και δη την αυθεντικότητα των Πελοποννησιακών τερουάρ και του αμπελώνα της Αιγιάλειας. Το λαγόρθι δίνει κρασιά με πολύ απαλό, ασημοκίτρινο χρώμα και μάλλον διακριτική μύτη, που εστιάζει στην κομψότητα, στον ορυκτώδη χαρακτήρα και στα λουλούδια. Το λεπτό στόμα τους είναι καθαρό, με έντονη οξύτητα και λίγο αλκοόλ, κάποτε ακόμα και κάτω από 12%. Τα κρασιά από λαγόρθι μπορούν να παλαιώσουν στη φιάλη δύο-τρία χρόνια, αποκτώντας πολυπλοκότητα και ακόμα πιο ορυκτώδη χαρακτήρα. Ταιριάζουν σίγουρα με οστρακοειδή και γενικότερα με όξινα και κομψά πιάτα, λόγω του φίνου χαρακτήρα που δίνει στα κρασιά της η ποικιλία λαγόρθι, με την κοφτερή της οξύτητα.

Όταν οι οινικές απαιτήσεις οδηγούν σε κάτι διάφανο και φίνο, ένα λευκό κρασί από λαγόρθι ή με λαγόρθι στο χαρμάνι θα συντροφεύσει στιγμές κομψότητας..

Σιδερίτης

Η ζωηρή αλλά ταυτόχρονα ευαίσθητη στις ασθένειες ελληνική ποικιλία του Σιδερίτη καλλιεργείται κατά κύριο λόγο στη Βορειοδυτική Πελοπόννησο. Το μικροκλίμα και οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της Αιγιάλειας επιτρέπουν ιδανικά την καλλιέργεια αυτής της ποικιλίας. Τα κρασιά που παράγονται από Σιδερίτη είναι ελαφριά, με φωτεινό κίτρινο χρώμα και με χαρακτηριστική οξύτητα. Είναι σύνθετα αρωματικά, με έντονα, δροσερά αρώματα άνθους λεμονιάς και γκρέιπφρουτ, με νότες αχλαδιού και γλυκών κίτρινων φρούτων, μέτριο σώμα και καλή επίγευση.

Συνδυάζονται με μικρά ψάρια τηγανιτά, θαλασσινά, οστρακοειδή.

Μαύρο Καλαβρυτινό

Λίγα είναι γνωστά για την ποικιλία μαύρο Καλαβρυτινό, πέρα από την καταγωγή της, που παραπέμπει φυσικά στα ιστορικά και πανέμορφα Καλάβρυτα Αχαΐας αλλά και την ορεινή αμπελουργική Αιγιάλεια. Παρότι φυτεμένη σκόρπια, μόνο στην Πελοπόννησο και ανεκμετάλλευτη για πολλά χρόνια, είναι σήμερα μέσα στις πολλά υποσχόμενες ερυθρές ποικιλίες αμπέλου της Ελλάδας. Δίνει κρασιά με μέτριο χρώμα, χαρακτηριστικές τανίνες, μακρά επίγευση, μέτριο προς γεμάτο σώμα και αρώματα από κόκκινα και μαύρα φρούτα, άνθη και μπαχαρικά. Τα κρασιά από μαύρο Καλαβρυτινό έχουν την δυνατότητα να εξελίσσονται για μερικά χρόνια στην φιάλη.

Συνοδεύουν γεμιστά, φιλέτα ψαριών, πλακί στο φούρνο και ελαφρά μαγειρεμένα κρεατικά.

Μοσχάτο

Η Πελοπόννησος και ιδιαίτερα η Αχαΐα φιλοξενούν ιδανικά την ποικιλία μοσχάτο, η οποία δίνει δύο κρασιά ΠΟΠ, τα ΠΟΠ Μοσχάτος Πατρών και ΠΟΠ Μοσχάτος Ρίου Πατρών. Το μοσχάτο προσαρμόζεται σε διάφορα υψόμετρα και τερουάρ και στην περιοχή της Αχαΐας δίνει γλυκά κρασιά ακόμα και παγκοσμίου κλάσης, που κατακτούν συνεχώς βραβεία, μετάλλια και υψηλές βαθμολογίες σε διαφόρων τύπων διεθνείς αξιολογήσεις. Έτσι, τα Πελοποννησιακά γλυκά κρασιά από μοσχάτο είναι ικανά να αφήσουν το στόμα του απαιτητικού οινόφιλου ανοιχτό και τις τσέπες του γεμάτες, αφού κοστίζουν πραγματικά ελάχιστα, συγκρινόμενα με αντίστοιχά τους εκτός Ελλάδας.

Τα κρασιά από μοσχάτο απευθύνονται στους λάτρεις των γλυκών κρασιών μεσογειακού χαρακτήρα, που αρέσκονται να… πίνουν τον ήλιο στο ποτήρι, πληρώνοντας για το κρασί τους σε τιμή… «κλοπής».

Μαυροδάφνη

Ήταν περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν ο Γερμανός Γουστάβος Κλάους (Gustav Clauss) οινοποίησε την πρώτη μαυροδάφνη, λίγο έξω από την Πάτρα. Κανείς δεν ξέρει εάν πίστευε πως κάποτε τα κρασιά της θα γίνονταν από τα πιο εμβληματικά της Ελλάδας και τα γνωστότερα επιδόρπια κρασιά (τύπου port), εν δυνάμει εξαιρετικής ποιότητας. Σίγουρα όμως δεν φανταζόταν τις δυνατότητες της ερυθρής αυτής ποικιλίας και για ξηρά κρασιά, κάνοντας τη μαυροδάφνη από τις πλέον υποσχόμενες περιπτώσεις της Ελλάδας για ερυθρή οινοποίηση. Η μαυροδάφνη, κύρια ποικιλία του ομώνυμου κρασιού ΠΟΠ Μαυροδάφνη Πατρών, είναι μία ερυθρή ποικιλία αμπέλου με μεγάλη ιστορία στην παραγωγή γλυκών κρασιών και τεράστιο μέλλον στην ερυθρά οινοποίηση για ξηρά ερυθρά κρασιά.

Τα ερυθρά γλυκά κρασιά ΠΟΠ Μαυροδάφνη Πατρών είναι τα γνωστότερα κρασιά και εν δυνάμει από τα καλύτερα αυτού του τύπου της Ελλάδας. Σκουροκόκκινα, σχεδόν μαύρα, έχουν συμπυκνωμένα αρώματα σταφίδας, μαύρων μούρων και αποξηραμένων δαμάσκηνων. Στο στόμα χαρακτηρίζονται από πολύ αλκοόλ (θερμά κρασιά) και μάλλον μέτρια οξύτητα. Ταιριάζουν με σοκολατένια επιδόρπια, επιδόρπια με ξηρούς καρπούς, όπως το καρύδι και κάποια βαριά, έντονα ή παλαιωμένα τυριά (ανάλογα και με το στυλ της μαυροδάφνης). Πίνονται όμως και μόνα τους, ακόμα και μαζί με ένα καλό πούρο.

Τα ξηρά ερυθρά από μαυροδάφνη, αν και λίγα προς το παρόν, καταδεικνύουν το δυναμικό της ποικιλίας και για αυτόν τον τύπο κρασιών.

Άλλες ποικιλίες

Παράλληλα καλλιεργούνται με εξαιρετικό τρόπο πολλές ξένες ποικιλίες, οι οποίες έχουν ταιριάξει με τις ιδιαιτερότητες του αμπελώνα της Αιγιάλειας, όπως οι λευκές Chardonnay (Σαρντονέ), Gewürztraminer (Γκεβιρζτραμίνερ), Sauvignon Blanc (Σοβινιόν μπλάν), Viogner (Βιονιέ) και οι ερυθρές Merlot (Μερλό), Cabernet Sauvignon (Καμπερνέ Σοβινιόν), Syrah (Σιρά).

Οινικές διαδρομές

Σύμφωνα με τους Δρόμους κρασιού της Πελοποννήσου στην Οινική Διαδρομή Αχαΐας των Δρόμων Κρασιού της Πελοποννήσου, στην Αιγιάλεια η πρόσβαση στα επισκέψιμα οινοποιεία είναι σχετικά εύκολη, αλλά η επίσκεψη στους αμπελώνες είναι μια ευχάριστη περιπέτεια. Από τα πέντε φαράγγια που διασχίζουν τους δρόμους κρασιού της Αχαΐας λείπουν εντελώς τα εγκάρσια δρομολόγια (ανατολή – δύση). Απαιτείται λοιπόν να ανεβοκατέβει κάποιος κάμποσες φορές με κατεύθυνση βορρά- νότο και τούμπαλιν, προκειμένου να επισκεφθεί τους αμπελώνες. Ωστόσο, πρόκειται για πολύ ευχάριστες διαδρομές με εξαιρετικά απολαυστική θέα, που αξίζουν τον κόπο.

  1. Πούντα (Παραλία Τράπεζας) – Άνω Διακοπτό – Καλάβρυτα): Επισκέψιμο οινοποιείο: Τετράμυθος
  1. Ανατολική είσοδος πόλης Αιγίου – Αίγιο – Δυτική έξοδος πόλης Αιγίου (Γέφυρα Μεγανίτη): Επισκέψιμα οινοποιεία: Αχαιών ΟινοποιητικήCavino
  1. Αίγιο – Σελινούντας: Επισκέψιμο οινοποιείο: Οινοφόρος – Άγγελος Ρούβαλης
  1. Αίγιο – Σελιανίτικα – Αρραβωνίτσα: Επισκέψιμο οινοποιείο: Αμπελώνες Rira
  1. Αίγιο – Δάφνες – Παρασκευή: Επισκέψιμο οινοποιείο: Καρανικόλα

(Κείμενα: «Δρόμοι κρασιού της Πελοποννήσου»)

bottle